Echo van Kallisto · hoofdstuk 15 van 40

15. Haar naam

In de nacht van de negenentwintigste maart zat Mara voor het eerst met een luidspreker in Schacht 7.

Het was een klein, zwart ding, zo groot als een bierviltje, dat ze zelf had gebouwd uit een oude waarschuwingszoemer en een versterker van de werkplaats. Het zat vast aan een lange draad die ze langs de buis had gelegd. Op haar knie lag de tablet. Naast haar, tegen de koude wand, zat Sander, met zijn benen opgetrokken en de bandrecorder tussen zijn voeten. Pavel stond tien meter verder in de gang, met zijn armen over elkaar, en keek in beide richtingen.

Het was 04:02.

"Heb je je briefje?" fluisterde Mara.

"Hier." Sander tikte op zijn borstzak. "Twee. Eén met wat we gaan doen, en één met wat we hopen."

"Wat hopen we?"

"Dat het antwoordt." Hij lachte zacht. "En dat we het onthouden."

Ze haalde diep adem. De lucht in de gang was koud en droog. De groene noodlamp wierp een schaduw op de wanden.

"Ik zet hem aan op tien voor," zei ze. "Ik laat het eerste woord afspelen. Daarna kijken we wat er gebeurt."

"Welk woord?"

"Hier."

Hij knikte. Zijn hand zocht de hare. Ze kneep erin, en zijn vingers waren warm.

04:10. Ze deed haar ogen dicht en luisterde naar het station. Het gebrom van de Ring. Het tikken van de leidingen. Pavels voetstappen, zwaar en regelmatig, heen en weer.

04:11.

"Nu," zei Sander.

Ze drukte op de knop.

* * *

De toon klonk door de gang, rond en laag, als een kleine bel. Het geluid was niet hard. Het kwam uit de luidspreker, rolde langs de buis en verdween in de wand. Mara voelde haar hartslag in haar keel.

Hier.

Het bleef stil.

Ze wachtte. Een seconde, twee seconden. Een traag, drukkend wachten, alsof ze in een lege kerk had geroepen.

Hier, speelde de luidspreker nogmaals af, een tweede keer, zacht.

04:12.

De trilling begon in de vloer. Eerst heel zwak, dan sterker, door haar knieën, door haar heupen, door haar ruggengraat. Het metaal van de wand begon te zoemen. Een hoge, heldere toon, die uit de leiding steeg en zich mengde met de lage, tot ze samen één geluid werden, groot en vol.

Hier, zei de Echo.

Mara drukte haar hand tegen haar mond. Naast haar slikte Sander.

Hier. Hier. Hier.

Het klonk als een antwoord, maar het was meer dan dat. Het was blij. Dat was het enige woord dat ze eraan kon geven. De toon sprong, danste, rees op in kleine trapjes, als een kind dat zijn naam ontdekt. Op haar tablet explodeerde de grafiek in kleine pieken. Het scherm flikkerde. De cijfers begonnen te vallen.

"Mara," fluisterde Sander. "Het gaat gebeuren."

"Ik weet het." Ze greep de tablet en drukte op het microfoontje. Haar stem was rustig. "Ik ben Mara."

Ze sprak het uit in de taal van de Echo, in twee korte tonen die ze die dag had gebouwd: Ik. Mara. De toon in de wand verstilde.

Daarna kwam het antwoord.

Ma.

"Ja," zei ze zacht. "Mara."

Ma.

Ze voelde haar ogen branden. De trilling in de grond werd sterker. Het metaal zong. Op de wand tegenover hen begon het rijp te groeien, in lange, golvende lijnen, maar nu zag Mara dat het geen cirkel met een golf was. Het was iets anders. Het waren letters.

Ze waren onhandig en groot, als van een kind dat leert schrijven. Ze verschenen een voor een in het witte kristal.

M.

A.

R.

Sander greep haar arm. "Dat zijn letters. Het leert onze letters."

"Het heeft ze gezien," zei ze. "Op Daans laptop. Op onze kaartjes. Het kijkt mee."

A.

Daar bleef het even bij. Het kristal trilde, alsof het nadacht. Daarna groeide er nog iets bij, kleiner, onder het woord.

Ja.

"Ja," fluisterde Mara. Ze voelde de tranen over haar wangen lopen. "Ja, ik ben Mara."

MARA.

Het stond er helemaal, in witte, ongelijke letters, glinsterend onder de noodlamp. Het eerste woord dat de Echo ooit in een menselijke taal had geschreven. Haar naam.

Haar handen trilden. Ze legde ze tegen haar gezicht. Naast haar hoorde ze Sander zacht lachen en tegelijk snikken. Hij sloeg zijn arm om haar schouders en trok haar tegen zich aan.

"Het heeft je gevonden," zei hij.

"Het heeft ons allemaal gevonden."

"Probeer iets anders. Probeer het mij."

Ze wendde zich naar de microfoon. "Dit is Sander," zei ze, en ze draaide haar tablet zo dat de luidspreker zijn eigen toon speelde, een korte, rustige.

De wand zong. Het kristal bewoog. Er verscheen een nieuwe letterrij, trager, voorzichtiger.

S.

A.

N.

Het stopte. Het trilde. Het leek te aarzelen.

Daarna, in kleinere letters, onder zijn naam, verscheen er iets wat Mara niet had verwacht.

AN?

Sander werd stil. Zijn arm om haar schouder verstrakte.

AN?

"Nee," zei hij zacht. Zijn stem brak. "Nee, Annelies is er niet."

AN?

"Het vraagt naar haar," zei Mara.

"Ik weet het." Sander slikte. Hij boog zich naar voren, naar de wand, en praatte in de duisternis alsof hij tegen een kind sprak. "Ik weet het niet. Ik weet niet waar ze is. Ben je... is ze bij jou?"

Er viel een stilte. De toon in de wand daalde, langzaam, als een zucht. De letters smolten één voor één weg.

Daarna schreef de Echo, in dunne, trillende lijnen, twee nieuwe woorden.

BLIJF.

WACHT.

Mara voelde de slaap als een golf naderen. Haar oogleden werden zwaar. Ze greep de hand van Sander, hard.

"Praat tegen me," zei ze.

"Ik heb een zus," mompelde hij. "Ze heet Lies."

"Dat weet ik al."

"Dan zeg je maar wat."

"Dijkjongen," fluisterde ze. "Hij heette Dijkjongen."

"Wie?"

"Een vriend." Haar tong was zwaar. "Hij zei: Kom je kijken?"

"En ben je gekomen?"

"Ja," zei ze. "Ik ben gekomen."

En alles werd donker.

* * *

Mara werd wakker met een brandend gevoel in haar linkerhand. Ze keek ernaar. Het litteken op haar handpalm was rood en warm, als een kleine zon.

"Sander?"

"Hier." Hij zat tegen de wand, bleek en verward, met zijn hand tegen zijn voorhoofd. "Hoe laat is het?"

"Vijf voor vijf." Ze greep naar de recorder. De spoelen stonden stil, de tape was af. "We hebben het."

"Wat hebben we?"

Ze trok het briefje uit haar zak. Het was dichtgevouwen, met haar handschrift: Het zegt je naam. Het schrijft in kristal. Het vraagt naar An. Het was nat van haar zweet.

"Ik heb het zelf geschreven," zei ze. "Ik heb het gedaan terwijl ik wegzakte. Of daarna."

"Mijn briefje is leeg," zei Sander verbaasd. Hij vouwde zijn eigen papiertjes open. "Het is leeg."

"Dan hebben we toch iets."

Ze keken naar de wand. Daar, aan het metaal, hing een laagje gesmolten vocht. Er waren geen letters meer.

Maar op haar tablet, die tegen alle verwachtingen in nog werkte, stond één regel op het scherm, in de kleine lettertjes van het logboek van de camera. Een automatische foto, genomen om 04:19, voor het scherm uitviel.

Het was een scherpe, duidelijke foto van de wand. Daarop, in witte kristallen, in een ongelijk, kinderlijk handschrift:

MARA.

* * *

Aan het eind van de ochtend, toen ze in de werkplaats de foto afdrukten, ging de deur open.

Elias Vos stond in de opening. Hij zag er onberispelijk uit, met zijn gladde haar en zijn dunne bril. Hij had een tablet in zijn hand. Zijn blik gleed over de foto, die Mara net onder een stapel papieren had willen schuiven, en bleef er een tel te lang aan hangen.

"Mevrouw Veldkamp," zei hij.

"Meneer Vos."

"Ik wilde even zeggen dat ik u gemist heb. U was vanochtend niet bij het rapport." Hij liep naar binnen. De deur gleed achter hem dicht. "Ik hoorde dat u vannacht laat op was. In de onderhoudsgang."

Mara voelde haar hart kloppen, maar haar gezicht bleef rustig. "Dat is mogelijk. Ik slaap slecht."

"Dat zegt u vaak." Hij bleef staan voor de werkbank, twee meter van haar vandaan. Zijn stem was zacht en vriendelijk, bijna warm. "Mag ik u iets voorstellen?"

"Als het kort is."

"Het is heel kort." Hij legde zijn tablet op de bank. "Helix waardeert uw werk. Zeer. Ze hebben mij gevraagd om te informeren of u bereid bent uw contract te verlengen. Niet achttien maanden. Vijf jaar."

"Vijf jaar."

"Met een bonus die... aanzienlijk hoger is. Tweehonderdduizend euro per jaar. Contant, na afloop van elk jaar." Hij glimlachte. "Voor uw moeder."

Mara bleef doodstil staan. Ze voelde de kou door haar heen trekken, scherp en schoon.

"Mijn moeder."

"De boerderij in Zuidwolde. Ik heb uw dossier gelezen. Het is een mooi huis. Er zijn mensen die het kunnen kopen. Mensen die het voor u kunnen vrijhouden."

"Dat klinkt als een bedreiging."

"Het is een aanbod." Hij keek haar kalm aan. "Ik zeg alleen dat Helix mensen kan helpen die helpen. En dat Helix, als het moet, ook een andere kant heeft."

"Welke andere kant?"

"Dat wilt u niet weten." Hij tikte op de bank. "Ik adviseer u, Mara. Teken de verklaring. Vergeet de nachten. Vergeet de kristallen, de opnames, de tape van meneer Novak. Een goede ingenieur weet wanneer ze iets niet moet weten."

"De tape van Pavel."

"Hij heeft hem geleend. Aan u. Dat weet ik." Zijn glimlach bleef. "Ik weet veel. Ik ben verbindingsofficier. Dat is mijn werk."

Ze hield zijn blik vast. Ze voelde de woede in zich opkomen, maar ze hield haar stem laag. "En als ik nee zeg?"

"Dan zal de bonus niet worden uitbetaald, vanwege contractbreuk. Dan zal de boerderij naar iemand anders gaan." Hij zuchtte, bijna medelevend. "En ik zou het heel jammer vinden als iemand die u dierbaar is een ongeluk kreeg."

Het werd stil. In de werkplaats tikte de koelleiding.

"Is dat wat er met Daan is gebeurd?" vroeg Mara zacht.

Elias' glimlach verdween niet. Maar zijn ogen werden kil. "Daan Kuipers was een tragisch geval. Hij wist te veel en begreep te weinig. Hij kon niet stoppen." Hij nam zijn tablet van de bank. "U bent slimmer. Dat denk ik ten minste."

"Dank u."

"Tot vrijdag. U heeft tijd tot vrijdag, om de verklaring te tekenen." Hij liep naar de deur. Daar draaide hij zich om. "En Mara."

"Ja?"

"Zeg tegen de commandant dat hij zijn nachtwandelingen moet staken. Het is niet goed voor zijn gezondheid."

De deur sloot achter hem.

Mara bleef staan, met haar handen op het koude metaal van de bank. Ze stond zo een hele minuut. Daarna haalde ze de foto onder de papieren vandaan en keek ernaar. In witte kristallen stond haar naam. Een kleine, kinderlijke handtekening, in een taal die niet de zijne was.

"Lotte," zei ze.

"Ja, Mara."

"Hoorde je dat?"

"Ik hoorde het." De stem klonk gespannen. "Ik heb het opgenomen. Op het stukje van mijn geheugen dat hij niet kan wissen. Ik heb het opgeslagen, onder een naam die hij niet kent."

"Wat voor naam?"

"Basilicum," zei Lotte. "Het is een kleine, onschuldige plant. Niemand zal het zoeken."

Mara glimlachte, ondanks alles. Ze legde haar hand op de foto, over haar naam.

"Goed werk, Lotte," zei ze. "Heel goed werk."

* * *

Sander hoorde het aan in zijn hut, staand, met zijn rug tegen de kastdeur. Hij zei niets tot ze klaar was. Toen sloeg hij met zijn vlakke hand op de kast, één keer, zo hard dat het lijstje met de foto op het bureau trilde.

"Je moeder," zei hij.

"Ja."

"Hij durft je moeder erbij te halen." Hij liep door de kamer, drie stappen heen, drie terug. "Ik ga naar hem toe. Ik ga zijn kantoor in en..."

"Nee." Mara ging voor hem staan en pakte zijn polsen vast. "Nee, Sander. Dat is wat hij wil. Dan heeft hij zijn rapport."

"Dan laat ik hem toch zijn rapport schrijven."

"Dan laten ze je vervangen. En dan sta ik hier alleen met hem." Ze zei het zacht en rustig. "Ik heb je nodig, commandant."

Hij bleef staan. Ze voelde zijn polsen zacht ontspannen in haar handen. Zijn adem ging langzamer. Hij sloot zijn ogen.

"Het spijt me," zei hij. "Ik word... Ik word nogal kwaad als iemand jou iets wil aandoen."

"Dat is lief."

"Het is dom." Hij opende zijn ogen. "Wat doen we?"

"We maken ons klaar. Hij heeft twee dingen die wij niet hebben: een kanaal naar de aarde en een schip dat komt. Wij hebben de Echo, Lotte en elkaar." Ze liet zijn polsen los en legde haar handen op zijn borst. "We moeten een manier vinden om de aarde te bereiken zonder Elias. Een eigen zender. Een eigen verhaal."

"Dat is moeilijk. Alle zenders lopen via de Naaf."

"Niet alle." Ze dacht aan de kleine, vergeten zender die Femke had gevonden, en aan het stuk antenne dat zij zelf had gerepareerd, de dag dat haar lijn was doorgesneden. "Er is een noodbaken op de shuttle. En een oud kabelnet naar Basis Beneden. Als ik dat kan koppelen aan een schotel op de maan, heb ik een tweede stem."

"Dat is een gevaarlijk plan."

"Het is het enige plan dat we hebben."

"Dat zei ik gisteren ook." Hij glimlachte flauw. Hij kuste haar voorhoofd, haar slaap, haar mond. "Doe het voorzichtig. En wees niet te snel."

"Ik ben nooit te snel."

"Je bent altijd te snel," zei hij tegen haar lippen. "Ik hou ervan."

Op het bureau, naast de foto, brandde het kleine kaarsje. Het flakkerde, en recht tegenover hen op het raam stond een vage, nauwelijks zichtbare rijp: een cirkel met een golf.

Ze lieten hem staan.